Mówię do dziecka po angielsku. Dwujęzyczność zamierzona

Tak. Dokładnie tak jest. Mówię do mojego kilkumiesięcznego synka po angielsku. 
Czy mieszkamy za granicą? Nie, mieszkamy w Polsce, pod Warszawą. Czy mam męża obcokrajowca? Nie, Szymon ma całkowicie polską krew. Aaa, to pewnie mamy zamiar wyjechać? Nie planujemy żadnej wyprowadzki. To po co mówimy do tego malutkiego dziecka po angielsku?! Przecież na to jeszcze będzie czas! Jeszcze mu poplątamy wszystko w głowie i nie będzie mówić po polsku!

To po kolei.

Trochę teorii

Jeśli ktoś z Was interesował się trochę pedagogiką Montessori to może obiło mu się o uszy coś takiego jak okresy sensytywne/ fazy wrażliwe. Działa to mniej więcej tak, że w trakcie życia, u dziecka rozwijają się różne nowe umiejętności i są takie momenty krótsze lub dłuższe kiedy ono chłonie je jak gąbka. I to okno, w którym dziecko jest najbardziej otwarte na uczenie się danej czynności, a organizm jest najbardziej wrażliwy na przyjmowanie określonych bodźców nazywa się właśnie okresem sensytywnym. Na przykład mój syn jak miał około 6-7 miesięcy potrafił pół dnia spędzać na wyciąganiu rzeczy z pudełka. Teraz potrafi cały czas wspinać się po dwóch schodkach w salonie. Przyjdzie też czas że będzie umiał bawić się w sortowanie kolorów i kształtów, albo będzie się uczyć chodzić. Na to wszystko przypada jakiś określony moment w jego rozwoju. 

DWUJĘZYCZNOŚĆ ZAMIERZONA

Znając mniej więcej schemat okresów sensytywnych wiemy, że dziecko już w brzuchu mamy jest wrażliwe na dźwięki i od urodzenia chłonie je całym sobą. Natomiast faza wrażliwa na język przypada troszkę później, bo po 1. roku życia. Czyli w praktyce dziecko mniej więcej do 4. roku życia może nauczyć się zarówno swojego języka ojczystego jak i kilku innych. 

Na tym założeniu opiera się właśnie pomysł dwujęzyczności zamierzonej. 

Są takie kraje gdzie od zawsze mówi się w dwóch, czy trzech językach - dzieci rodzą się w takim środowisku i naturalnie potrafią się ze wszystkimi porozumiewać. Tak samo jak w rodzinie gdzie rodzice są różnych narodowości i dzieci od małego mają styczność z dwoma językami. 

Po co to?

Od dziecka było mi ciężko nauczyć się angielskiego. Znaczy sam język nawet znałam, ale jak pewnie większość z nas bałam się mówić w obcym języku (no bo jak się nauczyć jak na lekcji uczymy się o angielskim mówiąc po polsku!). Moją barierę przełamał wyjazd do Holandii gdzie przez tydzień spotykałam się z ludźmi z różnych krajów, a potem oni przyjechali na tydzień do Polski. Zostałam wrzucona do anglojęzycznego morza ludzi i musiałam się dogadać! Początkowo byłam przerażona, ale potem uświadomiłam sobie, że tak naturalnie przychodzi mi mówienie, że nawet już myślę po angielsku! 

Chciałabym, żeby mój syn nie miał takich problemów w przyszłości. Nie chce żeby blokada językowa przeszkodziła mu w realizacji jego planów, marzeń i poznawaniu nowych ludzi. Dziecko chłonie języki jak gąbka i jestem przekonana, że ziarenko zasiane dzisiaj zakiełkuje, a na pewno się nie zmarnuje.
Dodatkowo mózg, który musi ogarnąć i rozróżnić dwa języki jest dodatkowo ćwiczony. Same korzyści!

Dwujęzyczność w praktyce

Wiedziałam, że najlepiej nauczyć się języka w jego naturalnym użytkowaniu. Czułam też, że  przez ostatnie miesiące zaniedbałam mój angielski i zastanawiałam się, czy jak Szymek podrośnie nie zapisać się na jakieś zajęcia z lektorem żeby ćwiczyć mówienie. Dzięki temu mogłabym nauczyć lepiej Szymona i sama się trochę rozwinąć. Ale potem pomyślałam, że przecież nie potrzebuje dodatkowych zajęć i wywalania kolejnych pieniędzy. Mogę zacząć sama mówić do mojego syna w domu i będzie to z korzyścią i dla mnie i dla niego!

Nie miałam żadnego planu na wprowadzenie drugiego języka. Właściwie nawet nie wiedziałam za bardzo jak się za to zabrać. Mówiłam o tym, że chciałabym tak zrobić, zastanawiałam się, trochę czytałam, aż wreszcie po prostu zaczęłam mówić. I to jest moim zdaniem podstawa wszystkiego. Kiedy zrobi się pierwszy krok potem będzie już łatwiej.

Czego się bałam?
Nie jestem znawcą językowym i nie mówiłam jakoś bardzo dużo po angielsku, zwłaszcza odkąd skończyłam szkołę (bo zajęcia z angielskiego na studiach 2 razy w miesiącu chyba się nie liczą :P). Nie martwiłam się tyle o moją wymowę - tą barierę już trochę przełamałam - ale o to że zabraknie mi słownictwa i poplącze gramatykę.
I niepotrzebnie się bałam! Początkowo miałam wizję albo ciągłego mówienia po angielsku, albo określonego czasu na angielski, kiedy może być tylko i wyłącznie obcy język. Ja zrobiłam trochę "na przypale", czyli mieszam trochę polski i angielski - jak brakuje mi słówka po angielsku to mówię coś po polsku, jak jedno słówko mi bardziej "siedzi" po angielsku, albo chce Szymkowi bardziej coś utrwalić to wplatam je w polski. Postanowiłam się nie spinać w ogóle i robić tak jak czuje i na razie się sprawdza. Przy małym dziecku też staram się nie stresować zbytnio gramatyką - mówię intuicyjnie i pewnie nie zawsze poprawnie, ale czy po polsku zawsze mówimy wszystko poprawnie? No właśnie ;)

Jak zaczęłam?
Pierwszą stycznością mojego synka z językiem angielskim były piosenki. Od urodzenia miał wokół siebie dużo muzyki, głównie anglojęzycznej. Potem jak zaczął bardziej czaić i reagować słuchaliśmy więcej piosenek i audiostories dla dzieci. I ponieważ dziecko chłonie dźwięki od samego początku swojego życia, to jest chyba najprostsza forma kontaktu z językiem obcym i dla nas i dla niego. Bo nie musimy nic wymyślać tylko śpiewamy i bawimy się z dzieckiem, przy okazji podłapując nowe słówka.

Szukając różnych informacji o dwujęzyczności znalazłam odcinek na kanale Mama Lama "Czy nie za wcześnie na drugi język?", gdzie Natalia mówiła o tym, że rozmawiała ze swoją córką po angielsku tylko przez ułamek z całego dnia i to już dało efekt. Plus mówiła do niej po angielsku przy prostych, codziennych czynnościach. Pomyślałam, że to jest to. 

Zaczęłam mówić do Szymona przy porannej zabawie, jedzeniu śniadania, sprzątaniu i ubieraniu. Był to dla mnie najlepszy czas bo od obudzenia do pierwszej drzemki zwykle byliśmy sami i mogłam swobodnie próbować mówić do niego po angielsku. Nie mówiłam w drugim języku ciągle, bardziej przeplatałam jeden język z drugim - testowałam jak jest mi najlepiej. Miałam też w głowie pewne zwroty, słowa zaczerpnięte z anglojęzycznych parentingowych kanałów na YT. Nie siliłam się też na mówienie pełnych zdań i plątanie sobie języka słownictwem i gramatyką. Starałam się raczej powtarzać pojedyncze słowa i zwroty np "come" "change your diaper" "sit down" "up" itp. Codziennie rozszerzałam nasz angielski o kolejne wyrażenia.

Czy on rozumie?
Mój brat jako dziecko oglądał bajki na Cartoon Network, które wtedy było tylko po angielsku. Nasza babcia spytała go czy on rozumie co oni tam mówią, a mój brat zaskoczony odpowiedział że tak.
Szymon nie zachowuje się inaczej kiedy mówię do niego po angielsku. Reaguje dokładnie tak samo jak na polski. Wiem, że są dzieci które nie chcą żeby mówić do nich w innym języku, ale z tego co słyszałam dotyczy to raczej starszych dzieci. Jestem przekonana, że rozumie angielski tak jak polski.

Czy nie mieszam mu w głowie?
Jak mówiłam im więcej mózg dostaje bodźców tym bardziej się rozwija. To, że musi ogarnąć dwa języki jednocześnie dodatkowo go trenuje. Nawet jeśli Szymon nie będzie mówić po angielsku to to nie zaginie. Jestem też pewna, że nie zapomni polskiego bo przecież 15 minut dziennie w drugim języku aż tak go nie zmieni.
Ja widzę w tym same plusy!

Nasza dwujęzyczność dzisiaj
Po około 3 miesiącach od wprowadzenia dwujęzyczności jest mi dużo łatwiej mówić po angielsku. Staram się mówić Szymona w trakcie dnia, ale nie trzymam się konkretnego momentu. Zwykle czas na dwujęzyczność przypada wtedy kiedy jesteśmy razem i spokojnie spędzamy czas. W ciągu dnia wplatam też kilka angielskich wyrażeń jeśli mi coś przyjdzie na język jak "bless you!", czy "go, go, go". Pewnie zmieni się to wszystko jeszcze wiele razy.
Nową rzeczą, którą Szymon się zainteresował są karty z kontrastowymi zwierzątkami z BabyOno. Zwierzęta są na nich podpisane po angielsku więc jakoś naturalnie zawsze opowiadam mu o nich w drugim języku. Przyjdzie też czas na anglojęzyczne książeczki.

Rady na początek
Absolutnie nie jestem specjalistką w temacie dwujęzyczności. Właściwie jestem początkująca, ale mam kilka rzeczy, które poradziłabym sobie sprzed 6 miesięcy, kiedy w mojej głowie pojawił się ten pomysł.

• Nie trzeba od razu mówić

Moja wizja dwujęzyczności opierała się początkowo tylko na rozmowie. Otóż nie! Do wprowadzenia drugiego języka można wykorzystać wszystko: piosenki, wierszyki, bajki, książeczki, audiostories - co tylko sobie wymyślisz!

• Przełamanie bariery. 

Warto zacząć od pojedynczych słówek jak "diaper" czy coś takiego. Albo od zwrotów jak "hello honey". Mnie takie proste wyrażenia i podłapane słówka bardzo łatwo podeszły na początku i było mi łatwiej się przełamać.

• Najtrudniej jest zacząć - potem samo płynie. 

Byłam przekonana, że nasza dwujęzyczność ograniczy się do piosenek i co najwyżej książeczek, bo przecież ja będę tak kaleczyć ten język że masakra. Okazało się, że jak zaczęłam mówić to bardzo mi się to spodobało! I chociaż nie planuję mówić tylko i wyłącznie po angielsku to jestem pewna że będzie go coraz więcej w naszym komunikowaniu się, zwłaszcza kiedy Szymon zacznie mówić.

• Bez spiny!

To było moje główne założenie dwujęzyczności. Chciałam, żeby mówienie po angielsku było dla mnie przyjemnością. Dlatego może tak łatwo mi było przeskakiwać między jednym językiem a drugim. Nadal trochę się stresuję mówić po angielsku do Szymona przy innych, nawet innych domownikach, dlatego nasz "english time" najczęściej przypada na czas kiedy jesteśmy tylko my.

• Mini słowniczek

Coś czego nie zrobiłam i trochę żałuję to taki mini słowniczek słówek i zwrotów, których często używam. Zbieram się, żeby to zrobić bo w ciągu dnia cały czas się zastanawiam czy na pewno dobrze to mówię - jasne pojedyncze błędy gramatyczne nie są tragedią, ale jednak jeśli mówię to samo zdanie kilka razy dziennie, chciałabym żeby było poprawne. 

• Dwujęzyczna społeczność

Kiedy robi się coś tak innego jak dwujęzyczność zamierzona fajnie jest znaleźć gdzieś oparcie i mieć poczucie że nie jesteśmy w tym sami. Jest kilka grup na Facebooku, są blogi - można łatwo znaleźć kogoś kto jest równie szalony jak my. 

Inspiracje i informacje
Nie byłabym sobą, gdybym nie szukała czegoś o dwujęzyczności w internecie. Poniżej kilka linków, które mogą Wam się przydać.

• Mama Lama - to od dziewczyn dowiedziałam się o dwujęzyczności jak jeszcze byłam w ciąży. Koniecznie obczajcie ich całą playlistę! 
• Teach Your Baby - kompendium informacji o dwujęzyczności od Agnieszki, która daje dużą dawkę inspiracji do wczesnego inwestowania w rozwój i wiedzę naszych dzieci.
• Power of Melody Blog - niesamowite inspiracje od Ani, u której znajdziecie nie tylko o dwujęzyczności, ale głównie o muzyce oraz wartościowych treściach dla dzieci.
• Mamy mówią po angielsku - Pogotowie językowe - grupa na Facebooku gdzie możecie zadawać pytania o to jak coś powiedzieć. Super sprawa!
• English Speaking Mum - blog, na którym znajdziecie informacje o samej teorii dwujęzyczności, ale i praktyczne wskazówki. Od razu poczułam dobrą energie od Justyny, która (uwaga!) oprócz angielskiego wprowadziła jeszcze trzeci język - niemiecki!
• Bilikid - blog Pauliny, gdzie znajdziecie mnóstwo inspiracji na angielski na co dzień- zabawy, aktywność, piosenki, książki. Plus dużo informacji o dwujęzyczności - metodach wprowadzania języka, teoriach dwujęzyczności itp.

Odkrywam cały czas nowe inspiracje w związku z dwujęzycznością, więc na pewno jeszcze się coś o tym wkrótce się pojawi!

To co chciałam Wam przekazać najbardziej, to to że nie musicie mieć studiów filologicznych czy pedagogicznych aby inwestować w wasze dzieci. Wystarczą dobre chęci i pozytywne nastawienie. I najważniejsze żeby z radością otaczać dziecko językiem, a nie zmuszać się do tego. 

Miałyście kiedyś styczność z dwujęzycznością zamierzoną? Co o tym myślicie?